|
فيلمساز، و پايه گزار سينمای زير زمينی در ايران.
آستانه جشنواره سينمای معترض ايران در تبعيد. تورونتو- کانادا
گفتگو گر: کارون
مسلم منصوری، تاکنون 8 فيلم ساخته است.در سال 1995 نمای نزديک نمای دور( کلوز آپ لانگ شات)، فيلم 43 دقيقه ای اش را ساخت که دربسياری از فستيوال ها به نمايش در آمد، و در فستيوال تورين( ايتاليا)، جايزه بين المللی منتقدين را از آن خود کرد، و در ليسبون ( پرتقال) جايزه بهترين فيلم را برد و در فستيوال های برلين و فيلم رئال فرانسه با تقدير منتقدين مواجه گشت.
دومين فيلم وی مستندی در باره بزرگ شاعر ايران احمد شاملو بود که ضمن نمايش در بسياری از دانشگاه ها در اروپا و امريکای شمالی پخش شد.
وی سپس فيلم زير زمينی " محاکمه" را ساخت که در فستيوال تريبيکا ( Tribica) نيويورک، که با همت رابرت دونيرو و مارتين استيزی برگزار می شود، جايزه بهترين فيلم مستند را برد و شديدا مورد تشويق و ستايش مايکل مور و ديگر هنرمندان قرار گرفت. اين فيلم همچنين در فستيوال کره جنوبی، مونترال کانادا، مکزيک و آرژانتين و در فستیوال های اروپا به نمايش در آمد.
فيلم اتوپيا ( زنان جنگ زده) که به صورت زيرزمينی تهيه شده بود، پس از تکميل اديت در فستيوال گوتنبرگ سوئد و فرانسه پخش شد و چند فستيوال در ايالات متحده، کانادا خواهان نمايش آن هستند.
پنجمين ساخته زيزمينی مسلم منصوری، فيلم )،" گورنوشته" ( Epitaph) نام دارد، که به زودی در فستيوال های اروپا، ايالات متحده و کانادا به نمايش خواهد آمد. اين فيلم در دانشگاه های جرج واشنگتن توسط مجمع آزادی زنان و دانشگاه واشنگتن در سياتل و دانشگاه سانفرانسيسکو توسط انجمن زنان امريکا به نمايش در آمد
مسلم منصوری چند فيلم ديگر را در دست دارد که مراحل نهايی اديت را طی می کنند و بزودی آماده نمايش خواهند شد و در مجامع دانشگاهی توسط انجمن های زنان به نمايش در خواهند آمد.
در آستانه جشنواره سينمای معترض ايران در تبعيد، سعادت آن را يافتم تا با آقای مسلم منصوری به گفتگو بنشينم، با سپاس از ايشان، متن آن را با هم می خوانيم.
1- لطفا کمی در مورد خودتان بگوييد، از چه زمانی فيلم سازی را آغاز کرديد؟ از فيلم هايتان بگوييد؟
مسلم منصوری: بين سال های 1373 تا 1377 هفت فيلم مستند و يک فيلم کوتاه داستانی ساخته ام. مدت سه سال در مطبوعات سينمايی کار کردم، کتابی با عنوان " سينما و ادبيات" به چاپ رساندم.کار در مطبوعات سينمايی برايم پوششی بود که اين فيلم ها را مخفيانه بسازم.
2- فيلم زنان تن فروش و جنگ زدگان را با چه انگيزه و امکاناتی ساختيد؟
مسلم منصوری: با چه امکاناتی؟ با دويدن و با اين در و آن در زدن، و انگيزه ام: اعتراض به پايمال شدن حرمت انسان و زندگی.
3- فيلم های شما را با عنوان فيلم های زيرزمينی می شناسند، تعريفتان از اين گونه سينما چيست و تا چه حد در اين زمينه موفق بوده ايد مسلم منصوری: سينمای زيرزمينی تصوير کننده زندگی واقعی و عريان روی زمين مردم ايران است، بر عکس سينمای رسمی حکومتی که می کوشد آن را مخفی کند. سينمای زيرزمينی فقط گوشه ای از فقر و ناهنجاری موجود در جامعه را تصوير نمی کند، بلکه به منشا اين فقر و ناهنجاری شليک می کند. رابطه کودکان خيابانی را با حساب بانکی رفسنجانی نشان می دهد، و صدای اعتراض مردم تحت ستم و مطالبات آنها را بيان می کند.
4- مسلما ساختن فيلم در ايران آخوند زده مشکلات و چالش های خاصی دارد، بخصوص فيلم هايی از اين دست که شما ساخته ايد، چگونه بر اين مشکلات غلبه کرديد؟
مسلم منصوری: پا گذاشتن در راه های غير مرسوم و غلبه بر مشکلات آن از انگيزه آدمی نشات می گيرد. انگيزه مرا مردمان زحمتکش و گرسنه پيرامونم شکل دادند، برای همين در جستجوی راهی بودم که بتوان سينمای زير زمينی را در ايران پايه گذاری کرد.
5- نظرتان در رابطه با هنر به ويژه هنر متعهد چيست؟
مسلم منصوری: هنر يک وسيله است، مثل بسياری از چيزهای ديگر. اگر در جهت بازگرداندن حرمت از دست رفته زندگی به کار آيد، در هستی دخالت دارد، به زبان تمام انسان ها سخن می گويد، زبان مشترک انسان و هستی است، در غير اين صورت ابزاری است در دست قدرتمندان برای تخدير و مسخ انسان، و وسيله ای است در دست آدمهای بی مايه بنام هنرمند تا به مردم محروم و تهی دست فخر بفروشند و جايزه هايشان را که از حاکمان دريافت می کنند، بشمارند. ديگر هنر نه زبان مشترک انسان، که همچون پول وسيله ای است برای برتری انسان از انسان. يعنی منجلاب متعفن.
6- سينمای جمهوری اسلامی را چگونه تعريف می کنيد؟ مسام منصوری: سينمای جمهوری اسلامی همانگونه تعريف می شود که حوزه علميه قم و ديگر لجن زار های رژيم. قبلا در مقاله ای با عنوان " سينما و عملکرد دستگاه فرهنگی رژيم در خارج از کشور" به طور مفصل به اين موضوع پرداخته ام.
7- فيلم سازان جوان چه چشم اندازی برای ارائه کارشان دارند؟
مسلم منصوری: در چهارچوب فعاليت های سينمايی رژيم هيچ. چشم انداز واقعی در عرصه فيلمسازی مخفيانه و زير زمينی است. در اين زمينه است که انرژی و استعداد هايی که پشت سانسور رژيم گير کرده و تلف می شود، آزاد می گردد، هدفمند می شود و به ثمر می نشيند. منتها رشد سينمای زير زمينی در ايران به حمايت های جدی و عملی نياز دارد.َ
برای همين برگزاری سلسله جلساتی را در پشتيبانی از سينما و هنر زيرزمينی ايران آغاز کرده ايم که اولين آن در ماه گذشته در لس آنجلس با حضور جمعی از هنرمندان: ايرج جنتی عطايی، مری آپيک، پرويز صياد، ابی، هاتف، زيبا شيرازی، احمد رضا نبی زاده، پرتو نوری علا، و باربد طاهری، برگزار شد. قرار است برنامه هايی از اين دست در ايالت های امريکا، شهرهای کانادا، استراليا و اروپا به اجرا گذاشته شود، همچنين قرار است برنامه ای با حضور سينماگران و هنرمندان امريکايی برگزار گردد.
با برگزاری اين جلسات و جلب پشتيبانی هموطنان و هنرمندان در تبعيد و هنرمندان ساير کشورها برای رشد سينما و هنر زير زمينی در ايران، می توان سينمای زير زمينی را به عنوان يک الگو در مقابل سينما و هنر رسمی رژيم مطرح کرد و حمايت و نيروی بخشی از جامعه را با هنر اعتراضی همراه کرد.
رژيم با سرکوب، سانسور و با ايجاد جنجال ها و مسيرهای انحرافی چه در عرصه هنر و چه ديگر زمينه های اجتماعی تلاش می کند نيروی اعتراضی جامعه را به هدر داده و از تشکل يابی آن جلوگيری کند، برای اين کار در زمينه های مختلف مبارزات اجتماعی بدل سازی می کند. وقتی نمی تواند فقر عمومی، تن فروشی، بچه فروشی و تباهی هايی را که بر جامعه حاکم کرده پنهان کند، خود در نقش منتقد ظاهر می شودو به عملکرد خودش معترض می شود.
با اين شيوه اعتراضات اجتماعی را تحت کنترل گرفته و چشم انداز تغير و تحول را از درون خود حکومت به جامعه نشان می دهد. هم نقش چپاولگر را دارد و هم نقش مخالف چپاولگر را بازی می کند.
جلادی است که همزمان نقش وکيل مدافع قربانی را نيز بازی می کند. هم جامعه را به تباهی می کشد، و هم برای جامعه نسخه تجويز می کند که چگونه و با چه شيوه ای به درمان تباهی بپردازد.
پسران رفسنجانی تجارت مواد مخدر می کنند ، دخترش کانون کمک به معتادين برای ترک اعتياد راه می اندازد. برای کودکان خيابانی و مردم غارت شده نهاد ها و صندوق های خيريه در داخل و خارج کشور راه می اندازد.
در زمينه حقوق بشر از دستگاه ضد بشری خود چهره هايی را به عنوان مدافع حقوق بشر برای جامعه علم می کند. در زمينه جنبش زنان، جوانان، دانشجويان، کارگران، فرهنگيان،…… نهاد ها و انجمن های دست ساز درست می کند.
برای آشفته کردن فضای هنری پيرامون فيلمی جنجال ايجاد می کند، يک آخوند عليه فيلم موضع می گيرد و برای سازنده آن تقاضای اعدام می کند، يک آخوند از فيلم تعريف و تمجيد می کند. يک وزير حکومتی خواستار توقيف فيلم می شود، يک وزير در نقش مدافع آزادی بيان ظاهر می شود.
رژيم با دستگاه های رسانه ای و تبليغاتی که در داخل و خارج از کشور در اختيار دارد، اين شعبده بازی ها و نهاد های دست ساز خود را به عنوان مدافعان آزادی و حقوق بشر برای جامعه ترويج می کند.
اين نهاد ها با ماسک دفاع از حقوق بشر، دفاع از حقوق زنان، دفاع از آزادی بيان، دفاع از دمکراسی و رفرم تلاش می کنند ذهنيت جامعه را از سمت ظرفهای درست مبارزاتی دور کرده و در ناکجا آبادها به هدر دهند. برای همين اين مدافعان به اصطلاح حقوق بشر و آزادی بيان هيچگاه عنوان نمی کنند که با چه ابزارو شيوه ای می توان اين خواسته ها را در جامعه نهادينه کرد، و ابزار اجرايی آن چيست؟ نه تنها دستيابی به اين خواسته ها را به مردم معرفی نمی کنند بلکه خيانت آنها در اين نقطه است که جامعه را از شيوه ها و ابزار های درست مبارزاتی برای دستيابی به اين خواسته ها دور می کنند.
به هر حال سينمای زير زمينی عليرغم مشکلاتی که سر راه خود دارد، عليرغم مواجه بودن با دستگاه امنيتی و سرکوب رژيم در داخل و دشمنی نهادهای وابسته به رژيم در خارج و روبرو بودن با مشکلات شديد مالی، راه خود را به کمک تک تک هموطنان و هنرمندان آزاده به پيش خواهد برد و هم اکنون چند فيلم در ايران، ترکيه و دوبی بصورت مخفيانه در مرحله فيلمبرداری است.
8- مشکلات و موانعی که برای فيلم سازان در تبعيد وجود دارد را ذکر کنيد؟
مسلم منصوری: غم نان.
9- فيلم های سينمای ايران در تبعيد تا چه حد در افشای جنايات رژيم ولايت فقيه در خارج از کشور موفق بوده است؟
مسلم منصوری: در حد امکان و توانشان خيلی. حضور موثرشان که در طی اين سالهای سياه گرسنگی و سرکوب، کنار مردم تحت ستم ايران ايستاده اند بسيار ارزشمند است. خود واژه سينمای در تبعيد بار سياسی و اجتماعی بالايی دارد، مرز خود را با توليدات فرهنگی رژيم کاملا مشخص می کند. از اين رو من خودم را عضوی از خانواده هنرمندان و سينماگران در تبعيد می دانم.
ايميل تماس با آقای مسلم منصوری: mo_mansouri@hotmail.com
|
|
