در ستایش ِ خوانش

هومن عزیزی

پیشتر نوشته بودم : نخست :«از میان نوشته ها تنها دوستار آنم که با خون خود نوشته باشند . با خون بنویس تا بدانی که خون جان است .دریافتن خون بیگانه آسان نیست : از سرسری خوانان بیزارم ...  آن که با خون و گزین گویه می نویسد ، نخواهد که نوشته هایش را بخوانند ، بل می خواهد از بر داشته باشند .در کوهستان کوتاه ترین راه از چکاد است به چکاد . اما بهر آن تو را پاهایی بلند باید . گزین گویه ها می باید چکادها باشند و آنان که روی سخن به جانب شان است تنومند و بلندبالا ... اکنون سبکبارم ؛ اکنون در پرواز ؛ اکنون می بینم خویشتن را در زیر پای خویش ؛ اکنون خدایی در من رقصان ست .» ا

 چنین گفت زرتشت . نیچه . صفحه 52-53

 بهروز شیدا را به عنوان منتقد می شناختم ، هر چند مرا وا داشت طور دیگری نگاه کنم . طور دیگری هم نگاه کنم .

همیشه منتقد یا پشت اثر می ایستاد ، یا روبروی اثر ، اما در زمانه ما می توان یافت کسانی را که له یا علیه متن نیستند ، در کنار متن اند و متنشان گاه به متن نخستین پهلو می زند . مقاله نویسی شاید برای بسیاری از ما هرگز چنان کار هنری و خلاقانه ای محسوب نمی شد که شعر اما حالا زمانیست که می توان به مقالات و جستار هایی بر خورد که سرشار از نبوغ هنری و نگاه های شاعرانه اند . مقاله نویسی شاید تا کنون مقوله ای بسیار خشک و جدی و علمی محسوب می شد و در واقع آنرا بخش علمی هنر و ادبیات محسوب می کردیم ، اما امروز می توان مقالاتی را یافت که خواندنشان دیگر تنها معطوف به آگاهی علمی و افزایش درک علمی ما نیست ،  که می توان آنرا به شیرینی یک داستان یا شعر یافت . ا

 این همه تکرار واقعیاتی ست که بر کسی پوشیده نیست . بر آنم که ستایشی کرده باشم از آنکه عمرش را مصروف خوانش می کند و در این خوانش جهان را به تعریف دوباره و چند باره می کشد . ا

بهروز شیدا همواره در کنار اثر می ایستد . شنیده ام که متنش را با چه آوای موسیقایی می خواند و در متنش موسیقی شعر یافته ام . فخامت زبانی متنش مرا به فضایی آشنا برده است . متن هایش را چون داستانهایی شیرین یافته ام . گزینش مثال هایش را بسیار زیرکانه دیده ام و عناوین متونش را شاعرانه ...ا

به اینها می افزایم که که او را تحلیل گری زیرک و مخاطبی کمیاب می دانم .

 این ستایش از خوانش است . ستایش از آنچه امروز بیش از هر چیز محتاج آنیم . محتاج تکرار آن . شیدا را نمونه خوبی و بهانه خوبی برای ستایش از عزیزانی یافتیم که باید بر دستانشان بوسه زد . آنان که ضلع سوم مثلث ادبیات اند و بی وجودشان مولف و خواننده در جای خود دور می زنند .ا

 جز این نمی دانم این نوشته را چه می توان نامید ... نقد و یادداشت و معرفی بکار نمی آیند . نامه ای ست شاید به آشنایی که شما هستید . زیرا نه توان نقد ، منتقدی را در خود می بینم و نه نیازی به معرفی من هست . ا

بهروز شیدا به شهادت متونش سخت زنده و هوشیار و هنرمند است .

هنرش را می ستاییم ...

اینک این ویژه-نامه که اندکی است در حد توان ما، به کوشش همواره-ی بهروز شیدا تصحیحی دوباره و چندباره شده است و آنچه در بازچاپ مقالات در انتشار دوباره-ی کتاب ها، تغییر یافته به آن افزوده شده است. مقالات همه به فورمت پی دی اف هستند و برای خواندن آنها به نرم افزار آکروبات نیاز خواهید داشت ... ا

با عشق